Opony rowerowe z kolcami warto za艂o偶y膰, je艣li na twojej trasie l贸d pojawia si臋 i znika: zamarzni臋ta breja, oszklona 艣cie偶ka rowerowa po odwil偶y, nieposypane boczne uliczki. Na dobrze od艣nie偶onej trasie z ubitym 艣niegiem maj膮 mniejsze znaczenie, a w g艂臋bokim 艣niegu prawie nie pomagaj膮. Do艂贸偶 do tego porz膮dne 艣wiat艂a, bo w grudniu w Warszawie s艂o艅ce zachodzi przed wp贸艂 do czwartej, i masz wi臋kszo艣膰 tego, czego wymaga jazda zim膮.
Poni偶ej: jak zdecydowa膰, co kupi膰 i jak to ustawi膰.
Kiedy opony z kolcami si臋 op艂acaj膮
Najpierw formalno艣ci. W Polsce opony z kolcami s膮 dla rower贸w wprost dozwolone: Prawo o ruchu drogowym zakazuje opon z trwale umieszczonymi elementami przeciwpo艣lizgowymi, ale wyj膮tek dodany w 2010 roku wymienia z nazwy rowery (Dz.U. 2010 nr 122 poz. 827). Decyzja nale偶y wi臋c do ciebie.
Dane o wypadkach podpowiadaj膮, czego si臋 ba膰. W Finlandii, wed艂ug rady bezpiecze艅stwa ruchu drogowego Liikenneturva, 艣liski sezon trwa od pa藕dziernika do kwietnia, a typowy wypadek rowerzysty to nie zderzenie, tylko , zwykle na 艣liskiej lub nier贸wnej nawierzchni. Szwedzkie dane szpitalne wskazuj膮 to samo. Badanie instytutu VTI obejmuj膮ce rowerzyst贸w leczonych na szpitalnych oddzia艂ach ratunkowych wykaza艂o, 偶e , bez innego uczestnika ruchu. W艣r贸d wypadk贸w zwi膮zanych z utrzymaniem dr贸g najcz臋stsz膮 przyczyn膮 by艂 l贸d. Dane pochodz膮 z lat 2007-2011, wi臋c traktuj je jako wzorzec, a nie aktualny licznik.
Polska zima, z cz臋stymi przej艣ciami przez zero, sprzyja w艂a艣nie takiemu oblodzeniu. Uczciwa regu艂a wygl膮da wi臋c tak:
Za艂贸偶 kolce, je艣li je藕dzisz, zanim przejad膮 p艂ugi i piaskarki, pokonujesz nieposypane odcinki albo mieszkasz tam, gdzie raz po raz zamarza i odmarza. Liikenneturva zaleca kolce przynajmniej na przednim kole.
Mo偶esz si臋 bez nich obej艣膰, je艣li doje偶d偶asz dobrze utrzyman膮 tras膮 g艂贸wn膮 z ubitym 艣niegiem. Tego uczy Oulu, gdzie wi臋kszo艣膰 zimowych rowerzyst贸w je藕dzi bez kolc贸w po drogach rowerowych utrzymywanych z my艣l膮 o nich.
Nie uratuj膮 ci臋 w g艂臋bokim, 艣wie偶ym 艣niegu. Schwalbe pisze to wprost w swoim FAQ: w g艂臋bokim 艣niegu opony z kolcami te偶 nie pomagaj膮.
Ile kolc贸w i gdzie
Rowerowe opony z kolcami maj膮 zwykle od 100 do 400 kolc贸w, jak podaje fi艅ski magazyn motoryzacyjny Moottori. Na g贸rnym ko艅cu skali Schwalbe Ice Spiker Pro ma ich do 402. Wi臋cej kolc贸w to lepsza przyczepno艣膰 na g艂adkim lodzie, ale te偶 wi臋ksza masa, wi臋ksze opory toczenia i g艂o艣niejsza jazda po suchym asfalcie.
Kilka praktycznych zasad:
Dojazdy po mieszanej nawierzchni: opona z dwoma rz臋dami kolc贸w, mniej wi臋cej od 100 do 200, to rozs膮dny 艣rodek.
Trasy z du偶膮 ilo艣ci膮 lodu, szlaki albo zmro偶one koleiny w bocznych uliczkach: cztery rz臋dy, 200 kolc贸w lub wi臋cej.
艁agodniejsze zimy z temperatur膮 w okolicach zera: przewodnik zimowej jazdy przygotowany w projekcie Cycle4Climate, prowadzonym przez fi艅skie Espoo i partner贸w z regionu Ba艂tyku 艢rodkowego, uznaje, 偶e w takich warunkach wystarcz膮 opony z mniejsz膮 liczb膮 kolc贸w, a pe艂ne kolce najlepiej sprawdzaj膮 si臋 w fi艅skiej zimie. To dobra wskaz贸wka dla du偶ej cz臋艣ci Polski.
Przy ograniczonym bud偶ecie: zacznij od przedniego ko艂a. Przednie ko艂o, kt贸re si臋 艣lizga, k艂adzie ci臋 na ziemi, a u艣lizg tylnego zwykle da si臋 opanowa膰.
Monta偶, docieranie i ci艣nienie
Nowe kolce musz膮 osi膮艣膰 w gumie, zanim spotkaj膮 l贸d. Schwalbe zaleca dotarcie nowych opon na oko艂o 40 km po asfalcie, bez gwa艂townego przyspieszania i hamowania. Przewodnik Cycle4Climate jest ostro偶niejszy i radzi unika膰 gwa艂townego hamowania przez pierwsze 100 km. Tak czy inaczej, za艂贸偶 je tydzie艅 albo dwa przed pierwszym lodem, a nie rano w dniu, kiedy ju偶 go zobaczysz.
Ci艣nienie zim膮 dzia艂a inaczej. Schwalbe pisze, 偶e ni偶sze ci艣nienie daje lepsz膮 przyczepno艣膰, a opony z kolcami trzymaj膮 najlepiej blisko minimalnego ci艣nienia podanego na boku opony. Nigdy nie schod藕 poni偶ej tego minimum, bo ryzykujesz przebicie d臋tki o obr臋cz i zsuni臋cie si臋 opony z obr臋czy. W dni, kiedy asfalt jest w wi臋kszo艣ci suchy, odrobina wi臋cej powietrza zmniejszy ha艂as.
Je艣li tw贸j rower ma silnik elektryczny, na lodzie ruszaj 艂agodnie. Bosch radzi rusza膰 bez wspomagania silnika na 艣liskiej nawierzchni, bo inaczej ko艂o po prostu zabuksuje i si臋 ze艣lizgnie. Mr贸z zmniejsza te偶 pojemno艣膰 akumulatora i zasi臋g. Poni偶ej zera Bosch sugeruje trzyma膰 akumulator w ciep艂ym miejscu i zak艂ada膰 go tu偶 przed jazd膮.
艢wiat艂a, odblaski i reszta wyposa偶enia
W najkr贸tszy dzie艅 roku s艂o艅ce w Warszawie wschodzi o 7:43 i zachodzi o 15:25, a w ca艂ej Polsce dzie艅 trwa wtedy od oko艂o 7 godzin i 10 minut na p贸艂nocy do 8 godzin i 15 minut na po艂udniu, jak podaje "Rzeczpospolita". Wi臋kszo艣膰 zimowych dojazd贸w odbywa si臋 po ciemku, w obie strony.
Polskie przepisy o podstawach s膮 jasne. Jak przypomina Policja, rower musi mie膰:
z przodu co najmniej jedno 艣wiat艂o pozycyjne barwy bia艂ej lub 偶贸艂tej selektywnej, kt贸re mo偶e by膰 migaj膮ce,
z ty艂u co najmniej jedno czerwone 艣wiat艂o odblaskowe o kszta艂cie innym ni偶 tr贸jk膮t oraz czerwone 艣wiat艂o pozycyjne, kt贸re te偶 mo偶e miga膰.
艢wiat艂a musisz mie膰 w艂膮czone od zmierzchu do 艣witu, w tunelu i przy ograniczonej widoczno艣ci, na przyk艂ad we mgle albo w deszczu. Za dnia przy dobrej widoczno艣ci lampki mo偶esz zdj膮膰, ale tylny czerwony odblask musi by膰 zamontowany na sta艂e. Szczeg贸艂y przepis贸w zebrali艣my w tek艣cie przepisy rowerowe w Polsce.
Poza prawnym minimum najwi臋ksz膮 r贸偶nic臋 robi kilka rzeczy: 艂adowana przednia lampka na tyle mocna, 偶eby o艣wietla膰 nawierzchni臋, a nie tylko sprawia膰, 偶e ci臋 wida膰; druga tylna lampka; odblaski na ruchomych elementach, takich jak kostki i peda艂y; b艂otniki, kt贸re w brei znacz膮 wi臋cej ni偶 jakakolwiek kurtka; i r臋kawice, w kt贸rych nadal da si臋 hamowa膰. Ubieraj si臋 na cebulk臋, tak 偶eby da艂o si臋 co艣 rozpi膮膰, bo po dziesi臋ciu minutach jazdy b臋dzie ci cieplej ni偶 przy drzwiach. Wi臋cej o o艣wietleniu piszemy w jesiennej li艣cie kontrolnej rowerzysty.
Rower na zim臋 to te偶 rower
Praktyczna rada Schwalbe brzmi: najlepiej za艂o偶y膰 kolce na drugi rower, 偶eby ka偶dego ranka wybiera膰 rower pod pogod臋. Wiele dom贸w ju偶 tak robi: starszy rower zostaje zdegradowany do roli zimowego. To rower, kt贸remu nikt nie robi zdj臋膰 i kt贸rego nikt nie rejestruje, dop贸ki nie zniknie ze stojaka przy stacji.
Zimowi rowerzy艣ci to nie margines. W ankiecie Liikenneturvy przeprowadzonej w marcu 2023 roku w艣r贸d 1073 Fin贸w oko艂o jednej trzeciej rowerzyst贸w je藕dzi艂o przez poprzedni膮 zim臋, a 78% z nich uwa偶a艂o to za bezpieczne. W艣r贸d tych, kt贸rzy na zim臋 odstawili rower, 54% jako pow贸d poda艂o poczucie zagro偶enia.
"Na zimow膮 pogod臋 i stan dr贸g nie masz wp艂ywu, ale mo偶esz si臋 na nie przygotowa膰."
Leena Piippa, planistka, Liikenneturva, cytowana przez fi艅ski serwis Verkkouutiset (t艂umaczenie z fi艅skiego)
Cz臋艣ci膮 przygotowa艅 jest to, 偶eby rower zimowy istnia艂 te偶 na papierze. Komplet opon z kolcami potrafi kosztowa膰 wi臋cej ni偶 u偶ywany rower, na kt贸ry go za艂o偶ono, a je艣li ten rower zostanie skradziony, to jego numer ramy pozwala policji po艂膮czy膰 go z tob膮. Zarejestruj go tak samo jak rower letni i dopisz do opisu opony, 艣wiat艂a i inne zmiany, 偶eby wpis zgadza艂 si臋 z tym, co naprawd臋 je藕dzi po ulicy.
